حکایتی از ذکاوت و عدالت علی (ع)

در کتاب عجائب الاحکام آمده است:

دو نفر غذا می خوردند یکی 3 قرص نان و دیگری 5 قرص نان داشت. کسی آمد و برای خوردن نان با آنها همراه شد. فرد سوم 8 سکه به آن دو داد. میان دو نفر اختلاف پیش آمد. به حضرت علی (ع) مراجعه کردند. ایشان فرمود بهتر است مصالحت کنید. خصومت برای این موارد از دنائت و پستی است. اما فرد صاحب 3 قرص نان اصرار بر گرفتن نيمي از 8 سکه نمود.
حضرت اینگونه حکم می فرمایند: اگر هر 8 نان را برای 3 نفر محاسبه کنیم 24 می شود. ثلث آن 8 است. سهم تو در 8 نان 9 عدد است. پس مهمان 7 سهم از رفیق تو و 1 سهم از نان های تو را خورده است و 7 سکه برای وی و 1 سکه برای توست.

24=8×3
1=9-8=3×3
7=15-8=3×5

شرح بيشتر در ادامه مطلب

بيان واضح تر اين مسئله بدين صورت است که:

چون 8 قرص نان را سه نفر به تساوي خورده اند پس هر كدام هشت سوم قرص نان را خورده اند.

ان كه 5 قرص نان داشته هشت سوم انها را خودش خورده است و هفت سوم انها را عرب میهمان خورده است و ديگري كه 3 قرص نان داشته هشت سوم انها راخودش خورده و تنها يك سوم انها را به عرب سوم داده است.

بنابراين 8 درهم بايد به نسبت هفت چهارم و يك چهارم تقسيم شود كه سهم اولي 7 درهم وسهم دومي 1 درهم است.

تعداد بازدیدکنندگان:663
تاریخ بارگذاری:1392/8/1
6


نظرات شما
مرتضي

حکايتي ديگر: سه‌ نفر نزد أميرالمؤمنين‌ عليه‌ السّلام‌ آمدند، و دربارۀ هفده‌ شتر نزاع‌ داشتند. اوّلي‌ مي‌گفت‌: نصف‌ اين‌ شتران‌ مال‌ من‌ است‌. و دوّمي‌ مي‌گفت‌: ثلث‌ آنها مال‌ من‌ است‌. و سوّمي‌ مي‌گفت‌: تُسْع‌ (19) از آنها مال‌ من‌ است‌. و چون‌ مي‌خواستند تقسيم‌ كنند، سهميّۀ هر يك‌ عدد كسري‌ مي‌شد؛ نه‌ عدد صحيح‌. و از طرفي‌ هم‌ نمي‌خواستند مقداري‌ از سهميّۀ خود را به‌ ديگري‌ بذل‌ نمايند و يا درهم‌ و ديناري‌ صرف‌ نمايند، و عازم‌ بودند كه‌ شتري‌ را نحر كنند، و خوردۀ سهميّۀ خود را از آن‌ بردارند. حضرت‌ گفتند: آيا رضا مي‌دهيد كه‌ من‌ يك‌ شتر از مال‌ خودم‌ بر شتران‌ شما بيفزايم‌، آنگاه‌ قسمت‌ كنم‌؟! گفتند: چگونه‌ رضا ندهيم‌؟! و بنابراين‌ حضرت‌، شتر خود را بر آنها بيفزود؛ و آنكس‌ كه‌ نصف‌ شتران‌ سهم‌ او بود را فراخواند و گفت‌: از هفده‌ شتر، هشت‌ شتر و نيم‌ بهرۀ تو بود. اكنون‌ از هجده‌ شتر، نُه‌ شتر سهم‌ خود را بردار! و آنكس‌ كه‌ ثلث‌ شتران‌ سهم‌ او بود، بفرمود: از شش‌ شتر، يك‌ ثلث‌ شتر كمتر سهم‌ داشتي‌؛ اكنون‌ ص 304 شش‌ شتر تمام‌ مأخوذ دار! و آنكس‌ را كه‌ تُسْعِ شتران‌ سهم‌ او بود، بفرمود: سهم‌ تو از دو شتر يك‌ تُسْع‌ كمتر بود؛ اكنون‌ دو شتر تمام‌ بدون‌ كسر بردار. آن‌ سه‌ تن‌ هر يك‌ شتران‌ خود را بدون‌ كسر برداشتند (نُه‌ عدد، و شش‌ عدد، و دو عدد) و أميرالمؤمنين‌ عليه‌ السّلام‌ نيز شتر خود را برگرفت